KONYA BOZKIR İLÇESİ

 Konya Bozkır İlçe Tarihi

    Bozkır ilçesi eski çağda İSAURA bölgesi içindeydi.Bölgenin adına taşıyan şehir şimdiki Bozkır ilçesidir.Daha sonra ilçenin kuzeydoğusuna yapılan büyük kaleye İSAURA NOVA(Yeni İsaura)denilince ilçeye LEONTOPOLİS ve sonra TRİS-MADEN adları verilmiştir.Son zamanlara kadar halk kasabaya SIRISTAT diyordu.Kelimenin gerçek söylenişi bilinmemekle beraber ilçe çevresindeki kurşun madenlerini işletmekte olan ustalara baş usta anlamına gelen “SER-ÜSTAD”dendiği için bu kelimeden geldiği sanılmaktadır.
    Selçuklular zamanında bölgenin hakimi bulunan ve Bozkır ilçesini feth eden BOZKIR Bey’den ilçenin BOZKIR adını aldığı bilinmektedir.Bozkır Bey’in hayatı hakkında elimizde hiçbir bilgi yoktur.Yalnız halk arasında “Yazı Kolu” denilen ve ilçe etrafındaki köylerle Suğla Gölü arasındaki az engebeli bölgede ve kendisine ait Türk Boylarıyla burada oturduğu ve adını verdiği anlaşılmaktadır.İlçenin Çumra,Karaman ve Hadim’e komşu olan bölgesinde ise 15. ve 18. yüzyıllarda Belviran adlı bir ilçe bulunmaktaydı.Halk şimdi bu bölgeye “Dağ Kolu” adını vermiştir.            
    Osmanlı devrinde Bozkır idari bakımdan değişikler geçirmiştir.XV ve XVI.yüzyıllarda Yazı Kolu bölgesinde bazı topraklar Bozkır Bey ve çocuklarının elindeydi.Yine vergi defterlerinden anlaşıldığına göre aralarında tek bir Hristiyan bulunmayan Bozkır Halkının büyük bir çoğunluğu çiftçilik,sayısı epeyce tutan bir kısmı da Sipahi ve Müsellim olarak devlet hizmetinde veya SEKBAN ve SARUCA adları ile         Beylerbeyi ve Sancak Beylerinin yanlarında ücretle askerlik ederlerdi.
Yakın tarihimizde;Bozkır İsyanları diye bilinen ve gerçeğinde “Bozkır’da Zeynel Abidin İsyanları” denmesi gereken olayları organize eden kişiler, gerçekte Bozkırlı değillerdir. İsyanlarda lider olarak karşımıza çıkan bu kişi malum kişi (Zeynel Abidin) Osmanlı Devletinin Bozkır ve Köylerinde halka dini bilgiler vermek üzere Hatip olarak görevlendirdiği insandır. Bu türden görevlilerin çoğunluğu ise Şeyh Zeynel Abidin Efendi ile onun akrabalarından oluşmaktadır.
    Bozkırda 1. Zeynel Abidin İsyanında ön planda olanlardan Delibaş Mehmet’ in zannedildiği gibi Bozkırlı olmadığı Konya’ nın İçeri Çumra nahiyesine bağlı Alibeyhüyüğü Köyünde Muhtar olmuş bir kişi olup, burayada sonradan gelerek yerleşen Arnavut asıllı bir ailenin oğludur. Zamanın şartları içerisinde gerek Osmanlı Devri gerek I. Dünya Harbi gerekse Milli Mücadelede Yemenden Kafkasya’ya Kafkasya’dan Çanakkele’ye Çanakkale’den Sakarya’ya kadar aile fertleri içerisinde pek çok şehit veren Devlet ve Milletine canı ve malı ile tarihin her devresinde fedakarlıktan kaçınmayan Bozkır İnsanı yanlış değerlendirmelere tabi tutulmuş ve objektif bir araştırmada günümüze kadar yapılamadığından bu yanlış anlaşılma Bozkırımız için üzücü bir durum olmaya maalesef  devam etmektedir.   

COĞRAFİ DURUM

     Bozkır ilçesi 37-38 enlem,32-33 boylam daireleri arasında yer almaktadır.Konya iline bağlı 31 ilçeden biri olan Bozkır'ın rakımı 1140 metre yüzölçümü 1949 metrekaredir.İlçenin kuzeyinde Çumra ve Akören güneyinde Hadim ve Antal­ya,doğusunda Güneysınır,batısında Antalya ve Ahırlı ilçe ve illeriyle  çevrilmiştir.Güney sınırı ve bölgelerinde arazi çok yüksek tepe ve dağ­lardan meydana gelmektedir.Torosların en yüksek kısımları bu bölgededir.Geniş ve yüksek yaylalar ve bağ sahaları bu bölgede hakimdir.Hububat ve meyvacılık sahaları çok azdır.Batı sınırı bölgesinde yine aynı duruma rastlanmakla bera­ber ,müsait düzlükler bulunmaktadır  Tarım arazisi genellikle ku­zey ,kuzey- batı ve doğu bölgelerindedir.İlçe arazisini daha ziyade ardıç,karaçam,köknar ve meşe ağaçlarının  bulunduğu ormanlar ve taşlık araziler oluşturmaktadır.Bağ sahaları ise çok meyilli dağ etekleri ile tepeler üze­rinde yer almıştır.Belirli akarsularından olan Çarşamba Çayı ilçe sınırları içinden doğarak_Çumra ilçesi sınırlarına kadar ulaşarak Apa Ba­rajına dökülür.İlçenin diğer akarsularından Göksu'nun bir kolu Gökdere,Hadim İlçesi hudutları içinden doğar.Dereiçi-Söğüt,Hi­sarlık ve Hamzalar köylerinin arazilerinden tekrar Hadim İlçe­si sınırlarına girer.Beyşehir Gölünün tahliye kanalı olarak yapılan Beyşehir Kanalı Apa Barajını besleyerek Konya Ovası­nın bir kısmının sulanmasına yarar.Osmanlılar zamanında yapı­lan Beyşehir Kanalı Yalıhüyük ilçesi sınırlarından geçerek Saray,Balıklava,Bağyurdu ye Avdan köyü sınırlarını takip ede­rek Apa Barajına dökülür. İçerisinde bulunan bu akarsular vadilerden geçmesi nedeniyle ancak kenarlarında şerit halinde bulunan tarım arazilerini sulamaktadır. 

EKONOMİSİ

    Bozkır'ın coğrafi konumu dağlık,taşlık ve engebeli bir saha üze­rindedir. Ekonomisi eskiden beri tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Giysi,çul,çuval,kilim gibi ihtiyaçlar bazı evlerde bulunan el tezgahlarında üretilmektedir. Demircilik,kalaycılık,bıçak,çanak yapım­cılığı çevre ihtiyaçlarını karşılayacak şekildedir. Bozkır'da her cuma günü pazar kurulmaktadır.Çevre ilçe,köy ve kasabalardan gelen halk ihtiyaçlarından bazılarını bu pazardan karşı­lamaktadır. İlçenin genel tarım arazisi içe isindeki meyve bahçelerinin yeri ve önemi büyüktür.Dağlık kesimlerde bağcılık ve arıcılık yapılmaktadır.Arıcılık bölgede hızla gelişmekte ve yaygınlaşmaktadır. Ayrıca birkaç yıldan bu yana Antep Fıstığı ve Kiraz üretimine başlanmıştır.  Hayvancılık daha çok yerli ırk­lara dayanmaktadır.Yetersiz ve engebeli olan meralara kültür ırkları iyi uyum sağlamakta,ahır besiciliği ise yeni yeni gelişmeye başlamıştır.

NUFUSU

   İlçemizin  2000 yılı genel nüfus sayımına göre nüfusu 55.067 kişidir.Bu nüfusuna) 10.483’ü İlçe Merkezinde,b) 30.427’si Kasabalarda,c) 14.157’si Köylerde oturmaktadır. 

 

K A S A B A L A R

Kasaba Adı

Nüfusu

Kasaba Adı

Nüfusu

Çağlayan

: 3213

Hisarlık

: 3114

Dere

: 2868

Sarıoğlan

: 4971

Dereiçi

: 3690

Sorkun

: 2048

Hamzalar

: 3734

Söğüt

: 2225

Harmanpınar

: 1524

Üçpınar

: 3040

 

K  Ö  Y  L  E  R

Köy Adı

 Nüfusu

Köy Adı

 Nüfusu

Köy Adı

 Nüfusu

1-) Akçapınar

   344

14-) Karabayır

  195

27-) Pınarcık

  355

2-) Armutlu

 2069

15-) Karacaardıç

  509

28-) Sazlı

  424

3-) Arslantaş

   242    242

16-) Karacahisar

  170

29-) Soğucak

  664

4-) Aydınkışla

   197

17-) Kayacılar

  238

30-) Tarlabaşı

    86

5-) Ayvalca

   248

18-) Kayapınar

  428   428

31-) Taşbaşı

  279

6-) Babuşçular

     16

19-) Karayahya

  332

32-) Tepearası

  200

7-) Bağyurdu

   424

20-) Kınık

  406

33-) Tepelice

  166

8-) Baybağan

   277

21-) Kızılçakır

  348

34-) Ulupınar

  537

9-) Bozdam

   104

22-) Kildere

  401

35-) Yalnızca

    75

10-) Elmaağaç

     86

23-) Kovanlık

  174

36-) Yazdamı

  648

11-) Hacılar

   815

24-) Kozağaç

  312

37-) Yelbeği

  432

12-)Hacıyunuslar

   154

25-) Kuşça

  601

38-) Yeniköy

  219

13-) Işıklar

   394

26-)Küçükhisarlık

  245

39-) Yolören

  343


İKLİMİ  
  

     İlçenin iklimi karakteristik bir özellik arz etmektedir. İç Anadolu ve Akdeniz iklimlerinin arasında geçit bir iklim özelliği taşır. Kışlar kısmen ılık, kısmen sert ve yağışlı, İlkbahar ılık ve yağışlı, yazlar kurak ve sıcak, Sonbahar ılık ve yağışlı geçer. Genel olarak yıllık yağış miktarı metrekareye 640-650 .kğ. civarındadır.

TURİSTİK YERLER
HİSARLIK TARİHİ CAMİ

    Osmanlı Devri Eserlerinin en muhteşemi,sanat değeri en yüksek olan Hisarlık Kasabasında bulunan Tarihi Camii 1866 yılında yapılmıştır. Mülkiyeti Vakıflara ait olan Camii taş yığma ve çatılı olarak yapılmıştır.1 Şerefeli 1 Minaresi bulunan camii 1965 yılında önemli bir tamirat geçirmiş ve çatısı onarılmıştır.(Çinko ile kaplanmıştır)Korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilmiş olan caminin süslemeleri 1866 yılında Bağdatlı İsmail Usta tarafından yapılmıştır.Ahşap işçiliğinin mükemmelliği ve duvar freskoları (Suluboya Resimleri)sanat güzelliği bakımından ayrı bir önem taşır.                        Camiinin iç ve dış sıvaları ile duvar freskoları yer yer dökülmüştür. Taban ve tavan döşemelerindeki çürümeler sebebi ile aşırı harabiyet göze çarpmaktadır.Vaiz kürsüsünde,minarenin iç ve dış bölümlerinde kapı ve pencerelerin iç ve dış yüzeylerindeki hasarlar giderilebilecek niteliktedir.                         Tarihe şahit bir belde olan Hisarlık Kasabasında Türk-İslam Kültürünün nadide eserlerinden biri olan ve günümüze kadar gelebilmiş olan bu Camiinin ve ilçede bulunan diğer tarihi eserlerin koruma altına alınmasının gerekli olduğunu belirten Kasaba Halkı;bu şekilde bölgenin turizme de açılabileceğini belirtmiştir.

 ÜÇ PINAR KURŞUNLU CAMİİ

    Bozkır İlçesine bağlı Üçpınar Kasabası Hocaköy mahallesinde bulunan Caminin orijinalde düz toprak damlı ve ahşap bir yapı olarak yapıldığı,daha sonra da duvarlarının kalınlaştırılıp, üzerinin kubbe ile örtüldüğü tespit edilmiştir. Eser dıştan dışa 13 m,-16 m. ebadında bir kare plana oturtulmuştur.Kubbelerin önce çinko ile kaplanması,daha sonra kurşunla kaplatılması sonucunda ismi de Kurşunlu Camii olarak anılmaya başlanmıştır.Kuzeydoğu köşesinde bulunan silindirik gövdeli tek şerefeli olarak yapılan minare orijinal olmayıp 1917 yılında yapılmıştır.Bozkır Müftülüğündeki arşiv kayıtlarından bu caminin 1816 yılında yapıldığı anlaşılmaktadır.Dışarısının sadeliğine rağmen, içerisi oldukça süslü olan Üçpınar Kurşunlu Camimin süslemelerinin 1949 yılında Müslüm Gökçek adlı Gaziantepli bir hat ve tezhip sanatkarı tarafından yapıldığı söylenmektedir.Bedenen özürlü bir insan olan ustanın, işe Üçpınar da ne kadar yumurta varsa hepsini toplayarak başlaması ve süsleme işini yaparken Caminin içine hiç kimseyi almaması hala Üçpınar da söylenir. Ustanın bu yumurtaları kök boya ile karıştırarak boya hazırladığı düşünülmektedir.Kurşunlu Camii de "Korunması Gerekli Kültür Varlığı" olarak tescil edilmiş miraslarımızdan bir örnektir. Burasının turizme açılması Üçpınar Kasabasına ve Bozkır İlçesine büyük oranda getiriler kazandıracaktır.

ZENGİBAR KALESİ

     İSAURA KENTİ(ZENGİBAR KALESİ) Konya İli Bozkır İlçesi sınırları içerisinde Orta Anadolu Ovasını Toroslara bağlayan, denizden yüksekliği ortalama 1750 metre yükseklikte olan bir tepe üzerinde bulunan ve çevresinde;  kuzeydoğusunda Hacılar Köyü,güneyinde Işıklar Köyü ve Hisarlık Kasabası, batısında Yazdamı Köyü ve kuzeybatısında Ulupınar Köyünün yer aldığı Tarihi Zengibar Kalesi ilgi ve kurtarılmayı bekliyor.
Konya-Karaman Devlet Yolunun 35.kilometresinden batıya dönüldükten sonra,Sarıoğlan Kasabası ayırımından Bozkır Yoluna sapılıp,yaklaşık 25.kilometreden sonra sola dönülerek, Yazdamı ve Işıklar Köyü üzerinden ve ayrıca Hacılar Köyü üzerinden ulaşılan Zengibar Kalesinin antik çağda İsaura Bölgesinin sınırları içerisinde ve bu bölgenin başkenti olduğunun, bölgenin tarihinin milattan önce XVlll. yüzyıla kadar indiğinin,bölgede Hitit Krallığının, Lidyalıların,Perslerin, Kimmerlerin, Romalıların ve Bizanslıların yaşadığının, bölgenin milattan sonra XI.yüzyıldan itibarende Türk İdaresinde olduğunun, tarih araştırmacıları ve arkeoloğlar tarafından tespit edildiğini belirten Bölge Halkı; üzerinde çeşitli medeniyetlerin yaşadığı Zengibar Kalesinin koruma altına alınarak,kazı çalışmalarının yapılarak,buranın turistik bir bölge haline getirilmesini istemekte olup;burasının turistik bir bölge haline getirilmesiyle,bölge ekonomisine canlılık geleceğini ve Zengibar Kalesinin kurtarılacağını belirtmişlerdir. İsaura Antik Şehrinin günümüze ulaşan en sağlam ve çarpıcı kalıntıları savunma unsurlarıdır. Şehrin savunması;surlar,kuleler ve şehir kapıları olarak üç ana başlık altında incelenebilir . Hakim bir tepe üzerinde kurulmuş olan şehir tamamen surlarla çevrilmiştir. Surların kalınlığı arazinin durumuna 1-1,5 metre arasında değişmektedir.Surlar, yine arazinin durumuna göre kimi yerlerde düz,kimi yerlerde dirsekli olarak inşa edilmiştir.Surları kuvvetlendirmek ve düşman üzerine yoğun atış yapmak için inşa edilen kulelerde arazinin durumuna göre farklı özellikler göstermektedir.Savunma ihtiyacının fazla olduğu yerlerde kuleler sık aralıklarla yapılmıştır. Şehir kapıları ise,sur duvarında açılmış,şehre girişi sağlayan birer geçittirler.Bu kapıların savunulması içinde yanlarına kuleler inşa edilmiştir.İsaura’da biri güney-batıya, diğeri kuzey-batıya açılan iki şehir kapısı bulunmaktadır. Karaman Müzesi tarafından 1984 yılında hazırlanan 2 No’lu Karaman Müzesi Yıllığında; şehrin önemli yapıları olarak Vaftisterium,Kilise Kalıntıları,Roma Bazilikası,Zafer Takları, Agora, Kaya Mezarları gösterilmektedir ve bu yıllıkta bu yapılar ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. İsaura Kenti(Zengibar Kalesinin bulunduğu bölge)Konya Kültür ve Tabiat Varlıkları Kurulunun 11.09.1987 gün ve 250 sayılı Kararı ile SİT alanı olarak tescil edilmiştir.  

ULAŞTIRMA VE ALTYAPI  :

    Karayolları   İlçemizin karayolu ile Konya İli,Ahırlı İlçesi,Yalıhüyük İlçesi,Güneysınır İlçesi ve Hadim İlçeleri ile bağlantısı bulunmaktadır.           
Yapım aşamasındaki Akseki-Bozkır yolunun tamamlanıp ulaşıma açılması durumunda, ilçemizin Akdeniz’e olan bağlantısı kısalacaktır. 
Köy Yolları    İlçemizdeki 39 köyden Karacahisar,Hacıyunuslar,Babuşçular,Kınık ve Tepearası köylerinin yolları stabilize olup,diğer köy yolları asfalttır.                  
Telekominakasyon İlçe merkezi,kasaba ve köylerimizin hepsinde tam otomatik telefon olup,şehirler ve milletlerarası görüşmeye açıktır.                       
Kanalizasyon   İlçe merkezi,Çağlayan ve Dere Kasabaları ile Sazlı ve Bağyurdu Köylerimizin kanalizasyonu bulunmakta,diğer köy ve kasabalarımızda kanalizasyon yoktur.   Elektrik  İlçe merkezi, kasaba ve köylerde elektrik olup,yaylaların bir kısmında da elektrik bulunmaktadır.            
İçme Suyu   İlçe merkezinde şebeke suyu bulunmaktadır.26 Köyümüz Bozkır Merkez Grup Köyleri İçme Suyu Birliğinden su almaktadır. Diğer köylerimiz içme sularını kendi imkanları ile temin etmekte iseler de yeterli düzeyde değildir.Grup içme suyunun kaynağı Sarıot Yaylası Merdivenli mevkiindedir.  

TAHİN YAPIMI :

           Bölgeye yakın olması ve kaliteli olmasından dolayı tahin yapımında Manavgat ve civarında üretilen susamlar kullanılmaktadır.           

    Susamlar;önce pisliklerden ve yabancı maddelerden temizlenmek için elekten geçirilir. Elekten geçirilen susamlar havuzlara alınarak yıkanır. Bu yıkama işlemi sular değiştirilerek en az 10 kez tekrarlanır. Yıkama işleminden geçirilen susamlar daha sonra suyundan arındırılmak için süzülür.Suları süzülen susamlar kepek alma makinesine verilerek,kabukları alınır.Kabukları alınan susamlar fırına verilerek kavurulur. Bu kavurma işlemi ortalama 4-5 saat sürer. Kavrulan susamlar soğutulma işlemine tabi tutulur.Soğutulan susamlar tekrar ikinci kez elekten geçirilir.Elekten geçirilmiş temizlenmiş susamlar.öğütülmek için değirmen sepetine dökülür.Çıkan tahinler dinlenmesi için bir tankta toplanır.Dinlenen tahinler daha sonra piyasaya sürülmek için ambalajlanır.

29 Mart 2009 Yerel Seçimlerinde Kazanan Parti Adayı

Mhp Mustafa Uyar